Czym są polipy szyjki macicy, jakie dają objawy i jak je leczyć?

Polipy szyjki macicy to niewielkie, zwykle łagodne narośla, które wyrastają z błony śluzowej kanału szyjki. Często nie dają żadnych objawów i są wykrywane przypadkiem podczas badania ginekologicznego. Z tego artykułu dowiesz się, czym są polipy szyjki macicy, jakie objawy mogą dawać, jak się je rozpoznaje i na czym polega ich leczenie.

Czym są polipy szyjki macicy?

Polip szyjki macicy to uszypułowana lub szerokopodstawna zmiana, która powstaje z nabłonka wyścielającego kanał szyjki. Ma zwykle kilka milimetrów, choć zdarzają się większe. Jest miękki, czerwonawy lub różowy, a podczas badania we wziernikach lekarz widzi go często jako „języczek” wystający z ujścia zewnętrznego szyjki.

Ginekolodzy rozróżniają dwa główne rodzaje polipów w tej okolicy:

• polipy kanału szyjki – wyrastają z wnętrza kanału szyjki i są najczęstsze,
• polipy części pochwowej szyjki – powstają na zewnętrznej powierzchni szyjki, widocznej od strony pochwy.

Polipy szyjki należy odróżnić od polipów endometrium, czyli zmian wyrastających z błony śluzowej jamy macicy. Te drugie wymagają innej diagnostyki, najczęściej histeroskopii.

Dlaczego powstają polipy szyjki macicy?

Dokładna przyczyna nie jest w pełni poznana. Za czynniki sprzyjające uważa się przede wszystkim:

• wpływ estrogenów – polipy częściej pojawiają się w okresach, gdy poziom tych hormonów jest wysoki,
• przewlekły stan zapalny szyjki – długotrwałe infekcje mogą pobudzać nadmierny rozrost błony śluzowej,
• zaburzenia ukrwienia i przekrwienie naczyń w obrębie szyjki.

Polipy szyjki macicy najczęściej występują u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza po 40. roku życia i u kobiet, które rodziły. Rzadko zdarzają się przed pierwszą miesiączką. Mogą też pojawić się w ciąży.

Jakie objawy dają polipy szyjki macicy?

Wiele kobiet nie odczuwa żadnych dolegliwości – polip zostaje zauważony dopiero podczas rutynowej wizyty lub pobierania cytologii. Jeśli objawy się pojawiają, są to najczęściej:

• plamienia lub krwawienia między miesiączkami,
• krwawienie po stosunku płciowym,
• plamienie po badaniu ginekologicznym lub po wysiłku,
• obfitsze miesiączki,
• wydzielina z pochwy – czasem podbarwiona krwią lub o nieprzyjemnym zapachu, gdy polip ulegnie zakażeniu,
• krwawienie po menopauzie.

Polipy zwykle nie bolą. Ważne jest jednak to, że podobne objawy mogą dawać inne, poważniejsze schorzenia szyjki i macicy. Dlatego każde nietypowe krwawienie wymaga konsultacji z ginekologiem. Więcej o możliwych przyczynach przeczytasz w artykule co oznacza plamienie zamiast okresu.

Kiedy zgłosić się do lekarza bez zwłoki?

Nie odkładaj wizyty, jeśli zauważysz:

• jakiekolwiek krwawienie po menopauzie,
• powtarzające się krwawienia po stosunku,
• obfite krwawienie z pochwy niezwiązane z miesiączką,
• krwawienie w ciąży – w takiej sytuacji skontaktuj się z lekarzem lub szpitalem od razu.

Jak rozpoznaje się polipy szyjki macicy?

Rozpoznanie jest zwykle proste. Lekarz widzi polip podczas badania we wziernikach. W diagnostyce pomocne są:

1. Badanie ginekologiczne – pozwala ocenić wielkość, wygląd i miejsce wyrastania polipa.
2. Cytologia – ocenia komórki szyjki macicy i pozwala wykryć zmiany, które wymagają dalszej diagnostyki. Przeczytaj też najważniejsze informacje o cytologii.
3. Kolposkopia – oglądanie szyjki w powiększeniu, gdy obraz jest niejednoznaczny.
4. USG przezpochwowe – pomaga ocenić, czy w jamie macicy nie ma także polipów endometrium.
5. Badanie histopatologiczne – najważniejsze. Usunięty polip zawsze trafia do oceny pod mikroskopem, bo tylko ono pozwala jednoznacznie potwierdzić łagodny charakter zmiany.

Czy polip szyjki macicy może być nowotworem?

Zdecydowana większość polipów szyjki macicy to zmiany łagodne. Przemiana złośliwa zdarza się rzadko, a ryzyko jest nieco wyższe u kobiet po menopauzie i przy objawach takich jak krwawienie. Właśnie dlatego lekarze zalecają usunięcie polipa i jego ocenę histopatologiczną, zamiast pozostawiania go bez kontroli.

Jak leczy się polipy szyjki macicy?

Podstawą leczenia jest usunięcie polipa. Leki nie powodują jego zaniku.

Usunięcie polipa w gabinecie

Małe, uszypułowane polipy można zwykle usunąć podczas wizyty. Lekarz chwyta polip specjalnym narzędziem i delikatnie go odkręca lub odcina u podstawy. Zabieg trwa krótko i jest mało bolesny – wiele kobiet odczuwa jedynie krótkotrwały dyskomfort lub skurcz. Miejsce po polipie można dodatkowo zabezpieczyć, np. elektrokoagulacją, aby zmniejszyć krwawienie.

Zabieg w znieczuleniu

Przy większych polipach, szerokiej podstawie, zmianach wyrastających wysoko w kanale szyjki lub podejrzeniu współistniejących polipów endometrium lekarz może zaproponować zabieg w znieczuleniu, np. w trakcie histeroskopii. O tym, jak wygląda to badanie, przeczytasz w artykule histeroskopia – co to za badanie i jak przebiega.

Polip szyjki macicy w ciąży

W ciąży postępowanie jest indywidualne. Jeśli polip nie krwawi i nie budzi niepokoju, lekarz często zaleca obserwację i usunięcie dopiero po porodzie. Decyzję zawsze podejmuje prowadzący ciążę ginekolog.

Czy można zapobiec polipom szyjki macicy?

Nie ma sposobu, który całkowicie chroni przed powstawaniem polipów, bo ich przyczyny nie są do końca poznane. Możesz jednak zmniejszyć ryzyko przewlekłych stanów zapalnych szyjki, które mogą sprzyjać ich rozwojowi:

• lecz infekcje pochwy do końca i zgodnie z zaleceniami lekarza,
• stosuj prezerwatywy przy nowym partnerze, aby ograniczyć ryzyko chorób przenoszonych drogą płciową,
• unikaj irygacji i drażniących środków do higieny intymnej,
• zgłaszaj lekarzowi każde nietypowe plamienie, zamiast czekać, aż samo minie.

Najważniejsze są jednak regularne wizyty kontrolne – dzięki nim polip zostaje zwykle wykryty i usunięty, zanim zacznie dawać objawy.

Co po usunięciu polipa?

Po zabiegu przez kilka dni może pojawić się niewielkie plamienie lub wodnista wydzielina. Zwykle zaleca się, aby przez kilka dni unikać współżycia, kąpieli w wannie, basenu i stosowania tamponów – dokładne zalecenia przekaże lekarz. Wynik badania histopatologicznego omówisz na wizycie kontrolnej.

Polipy mogą nawracać, dlatego warto pamiętać o regularnych kontrolach ginekologicznych i cytologii zgodnie z zaleceniami. Polipy to tylko jedna z wielu częstych dolegliwości – przegląd innych znajdziesz w tekście o tym, jakie są najczęstsze choroby układu rozrodczego u kobiet.

Najczęściej zadawane pytania

Czy polip szyjki macicy może zniknąć sam?

Zdarza się, że niewielki polip odpadnie samoistnie, ale nie należy na to liczyć. Standardowym postępowaniem jest jego usunięcie i ocena histopatologiczna.

Czy usuwanie polipa szyjki macicy boli?

Usunięcie małego polipa w gabinecie jest zwykle mało bolesne i trwa krótko. Większe zmiany usuwa się w znieczuleniu, więc zabieg nie powinien być odczuwalny.

Czy polip szyjki macicy wpływa na zajście w ciążę?

Małe polipy zwykle nie utrudniają zajścia w ciążę. Większe zmiany lub polipy endometrium mogą mieć znaczenie, dlatego przy staraniach o dziecko warto omówić to z ginekologiem.

Czy polip szyjki macicy wraca po usunięciu?

Polipy mogą nawracać, choć u wielu kobiet nie pojawiają się ponownie. Regularne wizyty kontrolne pozwalają szybko wykryć nową zmianę.