Problemy ginekologiczne a wypadanie włosów – co warto wiedzieć?
Coraz więcej włosów na szczotce, przerzedzenie przy przedziałku, cieńsza kitka – wypadanie włosów u kobiet często ma związek z hormonami. Za problem mogą odpowiadać m.in. zespół policystycznych jajników, poród, menopauza czy obfite miesiączki prowadzące do niedoboru żelaza. Wyjaśniamy, jakie problemy ginekologiczne wiążą się z wypadaniem włosów i jak szukać przyczyny.
Ile włosów może wypadać?
Włosy rosną w cyklach: po fazie wzrostu, trwającej kilka lat, przechodzą w krótką fazę przejściową, a następnie w fazę spoczynku, po której wypadają. Dlatego codzienna utrata kilkudziesięciu, a nawet około stu włosów jest zupełnie normalna. Niepokój powinno budzić wyraźnie nasilone wypadanie przez dłuższy czas, widoczne przerzedzenie albo łyse placki.
Warto wiedzieć, że włosy reagują z opóźnieniem. Wypadanie spowodowane np. porodem, chorobą z gorączką czy silnym stresem pojawia się zwykle dopiero po dwóch–trzech miesiącach od czynnika wywołującego.
Hormony a włosy – co je łączy?
Na kondycję włosów wpływa wiele hormonów. Estrogeny wydłużają fazę wzrostu, dlatego w ciąży włosy często są gęstsze. Androgeny, czyli hormony męskie obecne także u kobiet, u osób z predyspozycją genetyczną mogą powodować stopniowe miniaturyzowanie mieszków włosowych na czubku głowy. Ważną rolę odgrywają też hormony tarczycy i prolaktyna. Gdy równowaga hormonalna się zmienia, włosy często są jednym z pierwszych sygnałów.
Zespół policystycznych jajników a wypadanie włosów
PCOS to jedno z najczęstszych zaburzeń hormonalnych u kobiet w wieku rozrodczym. Nadmiar androgenów może prowadzić do tzw. łysienia androgenowego typu kobiecego – włosy przerzedzają się głównie na szczycie głowy i wzdłuż przedziałka, a linia czoła zwykle pozostaje zachowana. Jednocześnie paradoksalnie mogą pojawiać się nadmierne owłosienie na twarzy i ciele oraz trądzik.
Inne objawy, które mogą wskazywać na PCOS, to:
- rzadkie lub nieregularne miesiączki,
- trudności z zajściem w ciążę,
- łatwe przybieranie na wadze, zwłaszcza w okolicy brzucha,
- insulinooporność.
Więcej o tej chorobie przeczytasz w artykule zespół policystycznych jajników – charakterystyka. Leczenie dobiera się indywidualnie. Mogą to być zmiany stylu życia, tabletki antykoncepcyjne o działaniu antyandrogennym, a u kobiet nieplanujących ciąży także inne leki hamujące działanie androgenów, zalecane wspólnie z dermatologiem lub endokrynologiem.
Wypadanie włosów po porodzie
To jedna z najczęstszych przyczyn nagłego wypadania włosów u młodych kobiet. W ciąży wysoki poziom estrogenów sprawia, że włosy dłużej pozostają w fazie wzrostu. Po porodzie poziom hormonów gwałtownie spada i wiele włosów jednocześnie przechodzi w fazę spoczynku. Efekt widać zwykle po dwóch–czterech miesiącach.
Choć wygląda to dramatycznie, jest to proces przejściowy – w większości przypadków gęstość włosów wraca w ciągu kilku do kilkunastu miesięcy. Warto jednak sprawdzić poziom żelaza i hormonów tarczycy, bo po porodzie częściej dochodzi do niedokrwistości i zaburzeń pracy tarczycy. Więcej o regeneracji po narodzinach dziecka znajdziesz w artykule jak dbać o siebie po porodzie.
Obfite miesiączki i niedobór żelaza
Bardzo obfite lub długie miesiączki to częsta, a często bagatelizowana przyczyna niedoboru żelaza. Zapasy żelaza mogą się wyczerpać, zanim w morfologii pojawi się anemia, a włosy reagują na to osłabieniem i nasilonym wypadaniem. Inne objawy to zmęczenie, bladość, łamliwe paznokcie, zadyszka przy wysiłku.
Przyczyną obfitych miesiączek mogą być m.in. mięśniaki macicy, polipy, endometrioza czy zaburzenia hormonalne. Dlatego warto nie tylko uzupełniać żelazo, ale też wyjaśnić u ginekologa, skąd biorą się nadmierne krwawienia. Suplementację żelaza najlepiej rozpocząć po badaniach, w tym oznaczeniu ferrytyny, i zgodnie z zaleceniem lekarza.
Menopauza a włosy
W okresie okołomenopauzalnym spada poziom estrogenów, a względna przewaga androgenów może sprzyjać przerzedzaniu się włosów na czubku głowy. Włosy często stają się też cieńsze i bardziej suche. U części kobiet pomaga leczenie dermatologiczne, a o ewentualnej terapii hormonalnej warto porozmawiać z ginekologiem. Szczegóły opisujemy w tekście leczenie objawów menopauzy.
Antykoncepcja hormonalna a włosy
Tabletki antykoncepcyjne mogą wpływać na włosy w obie strony. Preparaty z progestagenem o działaniu antyandrogennym bywają pomocne u kobiet z nadmiarem androgenów. Z kolei niektóre progestageny o działaniu androgennym mogą u wrażliwych osób nasilać przerzedzanie. Przejściowe wypadanie może też pojawić się po odstawieniu tabletek, podobnie jak po porodzie. Jeśli zauważysz taki związek, porozmawiaj z lekarzem o zmianie preparatu.
Inne przyczyny wypadania włosów
Nie każde wypadanie włosów ma podłoże ginekologiczne. Częste przyczyny to również:
- choroby tarczycy – zarówno niedoczynność, jak i nadczynność,
- hiperprolaktynemia,
- przewlekły stres, choroby z wysoką gorączką, operacje,
- restrykcyjne diety i niedobory białka, cynku czy witaminy D,
- niektóre leki,
- choroby autoimmunologiczne, np. łysienie plackowate,
- choroby skóry głowy.
Jak dbać o włosy, gdy szukasz przyczyny?
Zanim lekarz ustali przyczynę, możesz zadbać o włosy łagodną pielęgnacją. Unikaj ciasnych upięć, częstego prostowania i farbowania, myj głowę delikatnym szamponem i nie rezygnuj z białka w diecie. Ostrożnie podchodź do suplementów „na włosy” – nadmiar niektórych składników, np. witaminy A czy selenu, może wręcz nasilać wypadanie.
Jakie badania warto wykonać?
Diagnostykę najlepiej prowadzić we współpracy ginekologa, dermatologa, a w razie potrzeby endokrynologa. Lekarz może zlecić m.in.:
- morfologię krwi i ferrytynę,
- TSH i ewentualnie inne hormony tarczycy,
- prolaktynę,
- testosteron i inne androgeny, zwykle oznaczane w określonej fazie cyklu,
- glukozę i insulinę przy podejrzeniu insulinooporności,
- witaminę D,
- USG narządów rodnych.
Dermatolog może też wykonać trichoskopię, czyli badanie skóry głowy i włosów pod powiększeniem.
Nie zwlekaj z wizytą, jeśli wypadanie jest nagłe i bardzo nasilone, pojawiają się łyse placki, a także gdy towarzyszą mu zaburzenia miesiączkowania, nadmierne owłosienie ciała, obniżenie głosu lub szybko narastający trądzik. Takie objawy wymagają pilniejszej diagnostyki hormonalnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy PCOS może powodować wypadanie włosów?
Tak, nadmiar androgenów w PCOS może prowadzić do przerzedzenia włosów na szczycie głowy. Leczenie zaburzeń hormonalnych często pomaga zahamować ten proces.
Jak długo wypadają włosy po porodzie?
Nasilone wypadanie zaczyna się zwykle kilka miesięcy po porodzie i trwa przejściowo. U większości kobiet gęstość włosów wraca w ciągu kilku do kilkunastu miesięcy.
Czy niedobór żelaza może powodować wypadanie włosów?
Tak, niski poziom ferrytyny jest częstą przyczyną wypadania włosów u kobiet, zwłaszcza przy obfitych miesiączkach. Żelazo warto suplementować po badaniach i zgodnie z zaleceniem lekarza.
Do jakiego lekarza iść z wypadaniem włosów?
Najlepiej zacząć od lekarza rodzinnego lub dermatologa. Jeśli wypadaniu towarzyszą zaburzenia miesiączkowania, warto skonsultować się również z ginekologiem lub endokrynologiem.
