Histeroskopia – co to za badanie, jak przebiega i kiedy ją wykonać?

Histeroskopia to badanie, które pozwala lekarzowi obejrzeć wnętrze macicy za pomocą cienkiej kamery wprowadzanej przez pochwę i szyjkę macicy, bez żadnych nacięć na brzuchu. Służy zarówno do diagnozy, jak i do leczenia – podczas jednego zabiegu można np. usunąć polip czy niewielki mięśniak. Dowiedz się, kiedy warto wykonać histeroskopię, jak się do niej przygotować i jak przebiega rekonwalescencja.

Co to jest histeroskopia?

Histeroskop to cienki instrument optyczny zakończony kamerą i źródłem światła. Lekarz wprowadza go przez kanał szyjki macicy do jamy macicy, a obraz widzi na monitorze. Aby ściany macicy się rozchyliły i były dobrze widoczne, do jej wnętrza podaje się płyn, najczęściej sól fizjologiczną.

Histeroskopia jest dokładniejsza od USG w ocenie samej jamy macicy, bo lekarz widzi błonę śluzową bezpośrednio i może pobrać z niej wycinek z konkretnego miejsca. Nie służy natomiast do oceny jajników ani zewnętrznej powierzchni macicy – do tego wykorzystuje się USG lub laparoskopię ginekologiczną.

Histeroskopia diagnostyczna i operacyjna

• Histeroskopia diagnostyczna – służy do obejrzenia jamy macicy i ujść jajowodów, ewentualnie pobrania wycinków. Trwa zwykle kilkanaście minut i często wykonuje się ją ambulatoryjnie, bez znieczulenia ogólnego.
• Histeroskopia operacyjna – pozwala jednocześnie leczyć wykryte zmiany: usunąć polipy, mięśniaki podśluzówkowe, przegrodę macicy czy zrosty. Przeprowadza się ją zwykle w znieczuleniu, w warunkach szpitalnych lub zabiegowych.

Coraz częściej stosuje się tzw. histeroskopię gabinetową, wykonywaną bardzo cienkim narzędziem, często bez użycia wziernika. Pozwala ona w jednym czasie postawić diagnozę i usunąć drobne zmiany.

Kiedy warto wykonać histeroskopię? Wskazania

Lekarz może zaproponować histeroskopię w następujących sytuacjach:

• nieprawidłowe krwawienia z macicy – obfite lub przedłużające się miesiączki, krwawienia między miesiączkami,
• krwawienie po menopauzie – każde takie krwawienie wymaga diagnostyki,
• pogrubione endometrium lub inna nieprawidłowość jamy macicy widoczna w USG ginekologicznym,
• polipy endometrium i mięśniaki podśluzówkowe, które wpuklają się do jamy macicy,
• diagnostyka niepłodności – ocena jamy macicy przed staraniem o ciążę lub przed procedurą in vitro,
• nawracające poronienia – poszukiwanie wad lub zrostów w macicy,
• podejrzenie wad rozwojowych macicy, np. przegrody,
• zrosty wewnątrzmaciczne, np. po zabiegach w obrębie jamy macicy,
• usunięcie wkładki wewnątrzmacicznej, której nitki nie są widoczne, lub innego ciała obcego.

Zmiany w obrębie szyjki macicy, takie jak polipy kanału szyjki, często można usunąć prostszym zabiegiem. Więcej o nich przeczytasz w artykule czym są polipy szyjki macicy i jak je leczyć.

Przeciwwskazania do histeroskopii

Histeroskopii zwykle nie wykonuje się, gdy występuje:

• ciąża lub jej podejrzenie,
• czynna infekcja pochwy, szyjki macicy lub narządów miednicy,
• obfite krwawienie, które uniemożliwia ocenę jamy macicy,
• rozpoznany nowotwór szyjki macicy.

Lekarz bierze też pod uwagę ogólny stan zdrowia, choroby przewlekłe i przyjmowane leki, zwłaszcza przeciwkrzepliwe.

Jak przygotować się do histeroskopii?

Najlepszy termin to zwykle pierwsza faza cyklu – kilka dni po zakończeniu miesiączki, a przed owulacją. Błona śluzowa macicy jest wtedy cienka, co ułatwia ocenę, a ryzyko wczesnej ciąży jest małe. Kobiety po menopauzie mogą mieć zabieg w dowolnym terminie.

Przed zabiegiem lekarz może zlecić:

• aktualną cytologię,
• morfologię krwi i badania krzepnięcia,
• oznaczenie grupy krwi – zwłaszcza przed histeroskopią operacyjną,
• wymaz z pochwy, jeśli są objawy infekcji,
• test ciążowy w dniu zabiegu.

Jeśli zabieg będzie wykonywany w znieczuleniu, przez kilka godzin wcześniej nie wolno jeść ani pić – dokładne zalecenia przekaże placówka. Zaplanuj też, że ktoś odbierze Cię po zabiegu, bo po znieczuleniu nie można prowadzić samochodu. Przy histeroskopii gabinetowej lekarz może zalecić przyjęcie leku przeciwbólowego przed badaniem.

Jak przebiega histeroskopia?

1. Kładziesz się na fotelu ginekologicznym, a lekarz dezynfekuje okolice intymne.
2. W zależności od rodzaju zabiegu podaje się znieczulenie miejscowe, dożylne lub ogólne.
3. Lekarz wprowadza histeroskop przez szyjkę macicy, czasem po jej delikatnym poszerzeniu.
4. Do jamy macicy podawany jest płyn, który ją rozpręża.
5. Lekarz ogląda wnętrze macicy, ujścia jajowodów i w razie potrzeby pobiera wycinki lub usuwa zmiany.
6. Pobrany materiał trafia do badania histopatologicznego.

Histeroskopia diagnostyczna trwa zwykle kilkanaście minut, operacyjna – od kilkunastu minut do około godziny, zależnie od zakresu. Po zabiegu ambulatoryjnym wracasz do domu tego samego dnia, a po zabiegu w znieczuleniu ogólnym – zazwyczaj po kilku godzinach obserwacji.

Czy histeroskopia boli?

Podczas histeroskopii gabinetowej możesz odczuwać skurcze podobne do bólu miesiączkowego. Zwykle są krótkotrwałe. Zabieg operacyjny wykonuje się w znieczuleniu, więc w jego trakcie nie czujesz bólu.

Po histeroskopii – rekonwalescencja

Po zabiegu przez kilka dni mogą pojawić się:

• skurczowy ból podbrzusza, przypominający ból miesiączkowy,
• plamienie lub niewielkie krwawienie,
• wodnista wydzielina z pochwy.

Zwykle zaleca się, by przez kilka dni – lub tak długo, jak wskaże lekarz – nie współżyć, nie używać tamponów, nie kąpać się w wannie, basenie ani w morzu. Do pracy biurowej większość kobiet wraca po 1–2 dniach. Wynik badania histopatologicznego jest dostępny zwykle po kilku tygodniach.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?

• gorączka lub dreszcze,
• silny, narastający ból brzucha,
• obfite krwawienie, większe niż podczas miesiączki,
• cuchnąca wydzielina z pochwy,
• zawroty głowy, osłabienie, omdlenie.

Powikłania histeroskopii, takie jak przebicie ściany macicy, krwawienie czy infekcja, zdarzają się rzadko, ale wymagają szybkiej pomocy.

Wynik histeroskopii – co dalej?

Bezpośrednio po zabiegu lekarz opowie Ci, co zobaczył w jamie macicy i czy usunął jakieś zmiany. Ostateczną odpowiedź daje jednak badanie histopatologiczne pobranego materiału. W większości przypadków potwierdza ono łagodny charakter zmian, np. polipa endometrium. Wtedy zwykle wystarczą rutynowe kontrole.

Jeśli wynik pokaże przerost endometrium lub inne nieprawidłowości, lekarz zaproponuje dalsze postępowanie – leczenie hormonalne, ściślejszą obserwację lub, w wybranych sytuacjach, leczenie operacyjne. Zabierz wynik na wizytę kontrolną i zapytaj o wszystko, co budzi Twoje wątpliwości.

Najczęściej zadawane pytania

W którym dniu cyklu wykonuje się histeroskopię?

Najczęściej w pierwszej fazie cyklu, kilka dni po zakończeniu miesiączki. Endometrium jest wtedy cienkie, a ryzyko ciąży niewielkie.

Czy po histeroskopii można zajść w ciążę?

Tak. Histeroskopia nie zmniejsza płodności, a usunięcie polipów, przegrody czy zrostów często poprawia szanse na ciążę. O terminie starań warto porozmawiać z lekarzem.

Ile trwa histeroskopia?

Diagnostyczna – zwykle kilkanaście minut. Operacyjna może trwać dłużej, w zależności od rodzaju i wielkości usuwanych zmian.

Czy histeroskopia jest bezpieczna?

Tak, to jedno z najbezpieczniejszych badań inwazyjnych w ginekologii. Powikłania zdarzają się rzadko, a ryzyko jest mniejsze przy zabiegach diagnostycznych niż operacyjnych.