Mdłości w ciąży – dlaczego się pojawiają i jak im zaradzić?

Mdłości w ciąży to jedna z najczęstszych dolegliwości pierwszego trymestru – dotyczą większości przyszłych mam. Choć mówi się o „porannych nudnościach”, mogą pojawiać się o każdej porze dnia. Wyjaśniamy, skąd się biorą, kiedy zwykle mijają, co naprawdę pomaga i kiedy wymioty w ciąży wymagają pilnej pomocy lekarza.

Dlaczego w ciąży pojawiają się mdłości?

Dokładny mechanizm nie jest w pełni poznany, ale najważniejszą rolę przypisuje się zmianom hormonalnym na początku ciąży. Do czynników, które mogą nasilać nudności, należą:

• hCG – hormon ciążowy, którego stężenie szybko rośnie w pierwszych tygodniach,
• estrogeny i progesteron – progesteron spowalnia pracę żołądka i jelit,
• wyostrzony węch – zapachy, które wcześniej były obojętne, nagle mogą wywoływać odruch wymiotny,
• zmęczenie i stres – zwykle nasilają objawy,
• pusty żołądek – długie przerwy między posiłkami często pogarszają samopoczucie.

Silniejsze nudności częściej występują m.in. w ciąży mnogiej, u kobiet, które miały je w poprzedniej ciąży, oraz u tych, które cierpią na chorobę lokomocyjną lub migreny.

Kiedy zaczynają się i kiedy mijają mdłości w ciąży?

Nudności pojawiają się zwykle około 5.–6. tygodnia ciąży, najsilniejsze bywają w okolicach 8.–10. tygodnia, a u większości kobiet wyraźnie słabną między 12. a 14. tygodniem. U części mam utrzymują się dłużej, a u niewielkiej grupy – nawet do końca ciąży.

Brak mdłości nie oznacza, że z ciążą dzieje się coś złego. Wiele kobiet przechodzi pierwszy trymestr bez nudności, a ich ciąże rozwijają się prawidłowo.

Czy mdłości są groźne dla dziecka?

Typowe nudności i okazjonalne wymioty nie szkodzą dziecku, nawet jeśli przez kilka tygodni jesz mniej niż zwykle. Dziecko na tym etapie ma niewielkie zapotrzebowanie, a organizm mamy dobrze je zabezpiecza. Problemem staje się sytuacja, w której dochodzi do odwodnienia i znacznej utraty masy ciała – wtedy potrzebne jest leczenie.

Domowe sposoby na mdłości w ciąży

Jak jeść, gdy dokuczają nudności?

• Jedz mało, ale często – 5–6 niewielkich posiłków zamiast trzech dużych.
• Nie dopuszczaj do pustego żołądka – trzymaj przy łóżku suche krakersy, sucharki lub wafle ryżowe i zjedz kilka przed wstaniem.
• Wybieraj proste, suche, mało aromatyczne produkty – pieczywo, ryż, ziemniaki, kasze, banany.
• Ogranicz tłuste, smażone i mocno przyprawione potrawy – trudniej się je trawi.
• Zimne potrawy mniej pachną niż ciepłe, więc bywają łatwiejsze do zjedzenia.
• Pij między posiłkami – małymi łykami, regularnie przez cały dzień. Dobrze sprawdza się woda, woda z cytryną, słaba herbata czy napar z imbiru.

Imbir i witamina B6

Imbir w umiarkowanych ilościach (np. w herbacie, cukierkach imbirowych czy jako przyprawa) u części kobiet łagodzi nudności. Pomocna może być też witamina B6 – jej dawkę warto jednak ustalić z lekarzem lub farmaceutą. Zanim sięgniesz po suplementy lub zioła w tabletkach, zapytaj, czy są dla Ciebie odpowiednie.

Codzienne nawyki

• Wstawaj powoli, bez pośpiechu.
• Odpoczywaj – zmęczenie nasila mdłości.
• Unikaj zapachów, które Ci szkodzą: gotowania, perfum, dymu tytoniowego.
• Wietrz pomieszczenia i wychodź na świeże powietrze.
• Po posiłku nie kładź się od razu płasko.
• Jeśli przyjmujesz preparat z żelazem, zapytaj lekarza o zmianę pory przyjmowania lub preparatu – żelazo u niektórych kobiet nasila nudności.

Część kobiet zauważa poprawę, stosując opaski uciskowe na nadgarstek. Ich skuteczność nie jest jednoznacznie potwierdzona, ale są bezpieczne.

Leczenie mdłości w ciąży

Jeśli domowe sposoby nie wystarczają, a nudności utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie, nie musisz „zaciskać zębów”. Istnieją leki przeciwwymiotne, które można stosować w ciąży. Dobiera je lekarz, biorąc pod uwagę nasilenie objawów i tydzień ciąży. Jeśli nie możesz szybko dostać się do gabinetu, sprawdź, jak uzyskać receptę online w ciąży.

Nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwwymiotnych przeznaczonych dla osób dorosłych bez konsultacji – nie wszystkie są bezpieczne w ciąży.

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych – kiedy to coś więcej?

U niewielkiej części kobiet nudności i wymioty są tak silne, że prowadzą do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i utraty masy ciała. To stan nazywany niepowściągliwymi wymiotami ciężarnych (hyperemesis gravidarum). Wymaga on leczenia, czasem w szpitalu, gdzie podaje się płyny i leki dożylnie.

Kiedy pilnie zgłosić się do lekarza?

• wymiotujesz wiele razy dziennie i nie możesz utrzymać płynów przez kilkanaście godzin,
• oddajesz bardzo mało ciemnego moczu lub nie oddajesz go wcale,
• czujesz silne osłabienie, zawroty głowy, mdlejesz,
• wyraźnie tracisz na wadze,
• w wymiocinach pojawia się krew,
• nudnościom towarzyszy ból brzucha, gorączka lub ból przy oddawaniu moczu,
• nudności i wymioty pojawiają się nagle w drugiej połowie ciąży, zwłaszcza z bólem w nadbrzuszu, bólem głowy lub zaburzeniami widzenia.

Nowe, nasilone wymioty w późnej ciąży mogą mieć inne przyczyny niż typowe mdłości i zawsze wymagają oceny lekarza.

Mdłości a samopoczucie psychiczne

Przewlekłe nudności potrafią mocno odbić się na nastroju, pracy i relacjach. To zrozumiałe, że możesz czuć się zmęczona i przygnębiona. Poproś bliskich o pomoc w gotowaniu czy zakupach i porozmawiaj z lekarzem, jeśli czujesz, że sobie nie radzisz. Inne typowe zmiany, jakie zachodzą w organizmie w tym czasie, opisujemy w tekście zmiany w ciele kobiety w ciąży, a listę spraw na pierwsze tygodnie znajdziesz w artykule o czym pamiętać na początku ciąży.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy mijają mdłości w ciąży?

U większości kobiet nudności wyraźnie słabną między 12. a 14. tygodniem ciąży. U części utrzymują się dłużej, a rzadko nawet do końca ciąży.

Czy brak mdłości w ciąży to zły znak?

Nie. Wiele kobiet nie ma nudności wcale, a ich ciąża przebiega prawidłowo. Samopoczucie nie jest wiarygodnym wskaźnikiem rozwoju ciąży.

Czy wymioty w ciąży szkodzą dziecku?

Typowe nudności i okazjonalne wymioty nie szkodzą dziecku. Niebezpieczne może być dopiero odwodnienie i znaczna utrata masy ciała, które wymagają leczenia.

Co jeść na mdłości w ciąży?

Najlepiej sprawdzają się małe, częste posiłki z produktów suchych i lekkostrawnych, np. pieczywa, ryżu, sucharków czy bananów. Ważne jest też regularne picie małymi łykami.